Yakuzalar: Japon Mafyası

Yakuza (ヤクザ veya やくざ) veya gokudō (極道), Japonya kökenli uluslararası organize suç gruplarının üyelerine verilen isimdir.

Dehşetin ve gece hayatının sembolik isimleri olan, bu tehlikeli Japon mafyası üyeleri Yakuza olarak biliniyor.

Yakuza kelimesi 400 yıldan fazla bir süre önce Tokugawa şogunluğu döneminde ortaya çıktı. “Ya” sekiz demek, “ku” dokuz demek ve “za” da üçün karşılığı. Peki bu bir dizi rakamın organize suçla ne alakası var? Şöyle ki, yakuza terimi o zamanlar çok ünlü olan bir Japon kart oyunundan geliyor.

“Ya-ku-za” aslında kaybettiren bir kombinasyondur. İşte bu yüzden, geniş anlamda, bu kelime toplumdan dışlanmışları belirtir. Dünyanın en zengin mafyasının tarihini, örgütlenmesini ve faaliyetlerini keşfedin.

Japon kültüründe önemli bir yere sahip Yakuzaların kökeni Edo dönemine kadar uzanıyor.

İlk teoriye göre, yakuzalar tekiya ve bakuto ailelerinin varisleridir. Bunlardan ilki kumar dünyasını yönetir, fuarları canlı tutardı. İkincisi de seyyar uyuşturucu tüccarlarıydı. Bu iki aile toplumun tüm süprüntülerini bir araya getirdi. Bu Japon mafyasının üyeleri, parmak kesme ve dövme uygulaması gibi, atalarından kalan bazı ritüelleri sürdürdüler.

Yakuzaların kökenleri ve tarihçesi

Suç örgütünün kendisinin de desteklediği bir diğer hipotez ise, yakuzaların machi-yakko‘nun (şehir hizmetkârları) asil torunları olduğudur. 1603 yıllarında, birçok efendisiz samuray ve Ronin haydut oldu. Bunlara, halka yönelik gelişi güzel şiddet uygulamaları ve savurgan üsluplarından dolayı “ahmaklar” anlamına gelen “kabuki-mono” denildi. Machi-yakko ise kabuki-mono’nun muhalifleriydi.

Yakuzalar kendi imajlarını iyileştirmek için, zayıfların ateşli savunucuları machi-yakko’nun çocuklarıymış gibi davranmayı seviyorlar. Oysa, bilim insanlarına göre, yakuzalar daha ziyade kabuki-mono’nun torunlarıdır.

Klan örgütlenmesi ve ritüeller

Bu Japon mafyası örgütlenme açısından Sicilya mafyasına benziyor. Klanlardan oluşan geniş bir aile. Evlat bağlarına dayalı olan bir piramidal ve ataerkil hiyerarşi tarafından kontrol ediliyor. “Oya” olarak bilinen büyük şef, bütün ailenin koruyucu babasıdır. Yeni üyeler “çocuklar”ı temsil eder.

Yakuza Klanları

Samuray davranış kuralları “bushido“nun mirasçıları olan yakuzalar, geleneksel İrezumi dövmesi gibibelli başlı ritüelleri sürdürdüler. Geçmişte samuraylar arasında yaygın olarak uygulanmış olan seppuku (veya diğer adıyla hara-kiri) de, çok ciddi suçların karşılığında, yakuzalarda hâlâ devam etmekte.

Görevini yerine getirmekte başarısız olması durumunda üyenin serçe parmağının kesilmesini gerektiren yubitsume uygulaması da görülmemiş bir şey değil. Bu, birçok yakuzanın artık neden parmaklarının eksik olduğunu açıklıyor. Aslında, bu kendini yaralama uygulaması, kılıç taşımayı zorlaştırarak yakuzayı zayıflatmıştır.

Yeni yakuza üyeleri için ''Sakazuki töreni''

Yeni yakuza üyeleri Sakazuki adı verilen bir uyum törenine katılırlar. Bu ritüel esnasında, katılımcılar kimono giyerler. Büyük şef Oya ve yeni yakuza, sake kadehi değiş tokuşu yaparlar. Bu kadeh aile bağının sembolü olacaktır. Bir yakuza sake kadehini geri verdiğinde bu, klandan kesin olarak çıkarıldığı anlamına gelir.

Sake töreni Yakuzaya üyeler için ömür boyu bağlılık anlamına gelir

Yakuza sake seramonisi

Sake, pirinç ve tahıl tozundan yapılan bir tür içkidir. Sakeyi içtikten sonra ettiğiniz sadakat yemini bozduysanız, o zaman gruptan sessizce ayrılmalı ve dümdüz yolunuza gitmelisiniz. Sake ritüeli aslında Yakuzaya özgü bir bağlılık ritüelidir. Sake kanı sembolize eder ve içen kişiyle grubun diğer üyeleri ömür boyu sürecek bir bağ kurarlar. Bu tören dini ve kültürel anlamda oldukça büyük bir öneme sahiptir.

Cezalandırıcı nitelikte olan parmak kısaltma ritüeline ‘Yubitsume’ denir

Yakuza ile ilgili en belirgin uygulamalardan biri ‘yubitsume’ adı verilen bir tür ceza yöntemidir.

Yakuza ile ilgili en belirgin uygulamalardan biri ‘yubitsume’ adı verilen bir tür ceza yöntemidir.

Parmak kısaltma anlamına gelen bu gelenek Japon kumarbazlar veya bakuto tarafından kullanılan bir ceza fikri olarak başladı.

Yubitsume; suçlu, sürgün veya infaza uygun olmadığında, ancak kişi ciddi bir suç işlediğinde gerçekleştiriliyor. Yani bu uygulamanın suç işleyen kişiyi zayıflatmak ve suçluyu patronuna daha bağımlı hale getirmek için tasarlandığını söylemek mümkün. Yubitsume genellikle kişinin serçe parmağındaki üst eklemin kendi kendine kesilmesini ifade ediyor. Bazı durumlarda ise suç işleyen kişiler bu geleceği örgüt üyelerine bırakmadan kendileri uyguluyor ve bunun bir özür yöntemi olduğuna inanıyorlar.

Eski Yakuza üyelerinden Tadamasa Goto yaşadığı bu durumu şöyle özetliyor: “Gidip özür dileyemezdim. Benim bir gururum var. Bunun yerine parmaklarımdan birini kesip Kawauchi’ye özür niteliğinde getirdim.”

Ulaşılan verilere göre yubitsume uygulaması artık eskisi kadar yaygın değil.

Ancak 1993 tarihli veriler Yakuza üyelerinin %45’inin en az bir parmak ekleminin olmadığını gösteriyor. Öte yandan bu kişilerin %15’i ritüeli iki veya daha fazla kez deneyimlediğini ifade ediyor. Goto tarafından belirtildiği gibi, birparmağın tamamının kaybı, shuniyubi veya ölü parmak adı verilen bir yubitsume olarak isimlendiriliyor.

Yakuzanın dövmeleri

Oldukça renkli desenler vücudun önemli bir kısmını; genellikle sırtı, kalçaları, uylukları, gövdeyi ve kolları kaplar. Ama bazı bölümler çıplak bırakılır, çünkü İrezumi‘nin kıyafetlerle tamamen kapanabilmesi gerekir.Buyüzden; yüz, eller, ayaklar ve gövdenin ortasında dikey bir hat boş kalır.

Aslında, yakuza’daki dövme uygulaması; bu ritüelle cesaretini ve sadakatini kanıtlamış yeni üyeler için kabul töreniydi denebilir. Armalar taşıyan soylular gibi, yakuzalar da klan üyeliğinin nişanesi olarak kendilerine dövme yaptırırlar. Motifler yakuza’nın çeşitli güçlü yanlarını temsil eder örneğin kararlılığı (Koi balığı), cesareti (kaplan), gücü (ejderha), veya hayatın geçiciliğini (kiraz çiçeği).

Japon mafyası Yakuza’nın faaliyetleri

Korkutma ve şantaj, yakuza’nın amaçlarına ulaşmak için kullandığı yaygın baskı yollarındandır.

Haraç kesme ve finansal spekülasyon

Yakuza’nın en sevdiği faaliyetlerden birinin haraç kesme olduğunu biliyor muydunuz? Bu Japon mafyasının üyeleri özellikle büyük şirketleri hedef alır. Korumalık yapmalarının karşılığı olarak, ondalık adında feodal kökenli aylık vergiler talep ederler. Bazıları, şirketin yönetim kurulu üzerinde nüfuz kullanmak için hisse bile alır. Bu haraçtan mağdur olan Japon şirketlerinin oranı bir hayli fazla. Tahmin edildiği üzere şirketlerin yaklaşık yarısı bu haracın kurbanı.

Mafya üyeleri aynı zamanda gayrimenkul ve borsa spekülasyonlarına da karışmış durumda. 1990 ekonomik krizinden sorumlu olduklarından şüphelenilmesi boşuna değil.

Uyuşturucu ve silah kaçakçılığı

Uyuşturucu kaçakçılığı yakuza’nın hiç süphesiz en kazançlı faaliyeti. Yükselen Güneşin Ülkesi Japonya’da uyuşturucu söz konusu olduğunda kanunlar her ne kadar sıkı olsa da, bu ağlar hâlâ son derece güçlü.

Silah kaçakçılığı da yakuzalar arasında sıklıkla uygulanan aktivitelerden biri.

Üyeler komşu ülkelerden silah satın alıp Japonya’da çok daha fazla paraya satıyorlar.

Kumar

Kumar yüzyıllardır yakuza’nın işinin bir parçası olmuştur. Tarihi ise, zaten bu alanda oldukça başarılı olan atalarına (bakutolar) kadar uzanıyor. Slot makinesi ile birleştirilmiş bir çeşit pinball makinesi olan pachinko, Japonya’da özellikle popüler bir oyun. Öyle ki restoranlardan ve turizmden sonra ülkenin üçüncü eğlence gelir kaynağı denebilir.

Fuhuş

Yakuza, fuhuş ağlarını besleyerek ve kaçak işçilerin iş gücünden faydalanarak, yasadışı göçün bir kısmını da kontrol etmekte. Aynı zamanda seks endüstrisine de bir hayli karışmış durumdalar…

Politika

Bu suç örgütünün nüfuzu o kadar büyük ki, İkinci Dünya Savaşı’nın bitiminden bu yana siyasi gücü ellerinde tutmaktalar.

Yakuza Üyeleri cinsel organlarına dövme yaptırabilir

Yakuzaya dair ilginç ritüellerden biri de örgüt üyelerinin vücutlarının farklı yerlerine yaptırdıkları tuhaf dövmeler. Üyeler cinsel organlarına boncuk takabilir ve dövme yaptırabilirler.Bu geleneğin onların örgüte olan sadakatlerini ve acıya dayanma yeteneklerini gösterdiğine inanılır. Bir zamanlar cezayla ilişkilendirilen dövmeler üçüncü yüzyıla dayanan bir geleneği doğrular nitelikte. Yakuza dövmelerinin tamamlanması genelde yıllar alır ve bu dövmeler yüksel maliyetledir yani binlerce dolara mal olur. Üyelerin dövmeleri vücutlarının halka açık olmayan bölgelerinde yer alır. Kalçaları ve bazı durumlarda cinsel organları dövmelidir.

Yakuza üyeleri tarafından uygulanan bir başka vücut modifikasyonu eylemi ise bir erkeğin genital bölgesindeki derinin altına küçük boncuklar ve inciler yerleştirmesidir. Her bir boncuk veya incinin ise bir anlamı bulunuyor. Bu incilerden her biri bir yıl hapis cezasını temsil ediyor.

Kadınlar Yakuzaya katılamaz

Peki Yakuza eşleri nasıl bir yaşam sürüyor?

Yakuza eşlerinin Japonya’daki çoğu ev hanımı gibi yaşadığını, ancak kocalarının bağlantılarına olan özel bağlılıklarının, onların kuruluştaki statüsüne bağlı olduğunu açıklıyor. Liderlerin eşleri, genellikle bir aracı görevi görse de örgüte danışman olarak hizmet eder ve finansmanı yönetir.

Kadınlar da erkek Yakuza dövmelerine benzer dövmeler yaptırırlar ancak Jafé’ye göre, “ bunlar daha çok zırh gibidir ve onları korurlar.

Öte yandan kadınlar, erkek akuza gibi dövmelerini göstermezler ve örgüte bağlandıklarında çok zor ayrılırlar.

Bir yakuza üyesinin kızı olan Shoko Tendo’nun açıklamaları ise durumu özetler nitelikte: “Babamın davranışlarından nefret ederken… Ben de onun gibi oldum”.

Şiddet, uyuşturucu ve kargaşanın yaşamına adapte olduğunu ifade eden Tendo şunları da ekliyor: Bir gangster kızı olarak çok zorlandım ama geriye dönüp baktığımda hayatımı başka türlü yaşayamayacağımı fark ettim. Babamın bir Yakuza olmasından gurur duyuyorum. Yakuzanın, kadınlara uygun olmayan bir dünya olduğunu biliyorum ama babamın DNA’sına sahip olduğumu hatırlatmalıyım!”

Japon Sinemasında Kurguda Yakuza

Yakuza, Japon sinemasında yaygın olarak gösterilen güçlü ve korkutucu bir figür. Japon mafya filmleri “yakuza eiga” adında başlı başına bir tür haline bile geldi. Benzer şekilde, video oyunları ve manga da organize suçun karanlık dünyasına adım atmakta gecikmedi.

Bu Japon mafyasının dünyanın en büyük suç örgütü olduğu kuşkusuz. Tehlikeli ve bir o kadar da kurnaz. Japon halkını yüzyıllardır dehşete düşürdüler. Fakat, 1960’larda 180.000 olan sayıları, günümüzde tahminen 50.000 olduğundan, yakuzalar artık yok olma eğilimindeler.

….

1. Machi-yakko: Tokugawa şogunluğu dönemi Japonya’sının, kabuki-mono samuray haydutlarına karşı savaşan yasa dışı kanun infazcıları

2. Ronin: ustası olmayan samuray